05.08.06
کنيوس- کنسرتو ویولن
Conus- Violin Concerto
يوليوس کُنيوس روسی بود و در خانوادهی فرانسوی موسيقیدانای که در زمان جنگهای ناپلئون به روسيه مهاجرت کرده بودند متولد شد. پدرش ادوارد کنيوس، معلم پيانو بود. دو تن از برادران يوليوس هم موسيقیدان بودند. هر سه در کنسرواتوار مسکو زير نظر تانيف و آرنسکی آموزش ديدند و هر سه همان جا ماندند و مشغول تدريس شدند.
يوليوس (بعضی اوقات يولی، ژول يا ژولين) در بيست ژانويه 1869 در مسکو به دنيا آمد. در 1888 مدال طلای کنسرواتوار مسکو را به دست آورد و تا سال 1895 در آن جا مشغول تدريس بود. او هم چنين هم به عنوان تکنواز و هم در ارکستر مجلسی کنسرتهايی ترتيب میداد، و گاهای در تريوها يا ترکيبهای ديگری با راخمانينف برای اجرای نوشتههای او نيز شرکت میجست. راخمانينف، دو تا از قطعاتاش (اپوس شش) برای ويلون و پيانو را به او تقديم کرده است و اين دو تا آخر عمر دوستان صميمی باقی ماندند (در 1932، پسر يوليوس، بوريس و دختر راخمانينف، تاتيانا با هم ازدواج کردند. بيش از اين وارد مسايل خانوادهگی مردم نمیشويم.)
يوليوس در 1921 به پاريس رفت تا در کنسرواتوار روسی آن جا تدريس کند. وقتی که آلمان هيتلری خطری برای کل اروپا شد، يوليوس به روسيه بازگشت. در 1942، سال حملات سنگين نازیهای به مسکو، محاصرهی طولانی لنينگراد، سقوط سباستوپول، و دفاع قهرمانانهی استالينگراد، يوليوس کنيوس در مسکو جان سپرد. (انصافاً اينها چه ربط به مرگ کنيوس داشتند؟)
اين که يوليوس کنيوس در ساختن ملودیهای دلنشين و بلند هم تبحر داشته است، از کنسرتو برای ويولناش در می مينور آشکار میشود و چندان شاهد ديگری در دست نيست. به عنوان ويولنيست، کنيوس قطعات کوتاه ديگری هم برای ويولن نوشت، ولی در واقع امروزه ناشنيده هستند.
کنيوس کنسرتو ويولناش را برای استفادهی شخصی خودش نوشت و خود تکنواز آن در 1898 در مسکو بود*. اين ياشا هايفتز بود که پشتيبان واقعی کنسرتوی کنيوس محسوب شد. او اين قطعه را قسمتای از برنامهی خود در کنسرتهايی در سراسر دنيا قرار داد و از 1920 به بعد به مناسبهای مختلف در کارنگی هال آن را اجرا کرد. در نهايت با ضبط اثر در سال 1952 به همراهی ارکستر سمفونی RCA به رهبری ايزلر سالامون شنوندهگانای به مراتب گستردهتر را با اين اثر آشنا کرد.
شنوندهگان بدون کم و کاست، با کنسرتوی کنيوس با شور و شوق برخورد کردند. اما چنان که قاعده است، منتقدان آن را قطعهی بزرگای ندانستند، با اين وجود تصديق کردند که ابزار مناسبای برای نمايش هنر ويولنيست است. مانند بسياری کارهای ديگر که توسط آهنگسازان ويولنيست نوشته شده است، اين قطعه نيز ابزار مناسبای را برای تکنواز فراهم میکند که آتشبازی خود را نشان دهد، ولی کنيوس، بسياری “ابزار مناسب” ديگر برای اين کار را به منظور رسيدن به مرتبهی بالاتری رها میکند و به جنبهی ملوديک و صدايی اثر توجه بيشتری نشان میدهد.
کنيوس، اثرش را در می مينور نوشته، همان گام کنسرتوی مندلسون. سه موومان موجز اين اثر، بدون توقف نواخته میشوند. کادنتسايی هم بين دو موومان آخر قرار میگيرد.
اين جا دو موومان آخر را برایتان انتخاب کردهام، با همان اجرای نامبرده در بالا توسط هايفتز در سال پنجاه و دو. موومان نخست را به خاطر زمان طولانیترش (11:05 در اين اجرا) آپلود نکردهام.
کنسرتو برای ويولن از يوليوس کنيوس در می مينور. موومان دوم، Adagio
کنسرتو برای ويولن از يوليوس کنيوس در می مينور. موومان سوم، Cadenza; Allegro subito
*: در این مورد شک دارم، چرا که جایی دیگر خواندم که اجرای اول را ویولنیستِ روس جوانای که در خانهی کنیوس زندهگی میکرد بر عهده داشته: ایوان گالامیان
Julius (sometimes Yuly, Jules or Julien) was born in Moscow on 20 January 1869. In 1888 he took a Gold Medal at Moscow Conservatory and taught there until 1895. He also concertized, both as a soloist and as a chamber musician, appearing sometimes in a Trio or other ensemble with Rachmaninoff to play the latter’s compositions. Rachmaninoff dedicated his two pieces (Op. 6) for violin and piano to Julius and the two men remained warm friends throughout their lives. (In 1932 Julius’s son Boris and Rachmaninoff’s daughter Tatiana were married).
Julius, went to Paris in 1921 to teach at the Russian Conservatory. As Hitler’s Germany became a threat to all of Europe, Julius returned to his homeland. In 1942, the year of the Nazis’ heavy offensive against Moscow, the continuing siege of Leningrad, the fall of Sebastopol, and the heroic defense of Stalingrad, Julius Conus died in Moscow.
That Julius Conus also was adept at lovely, long-lined melody we have the evidence of his Violin Concerto in E minor, and little else. A violinist, Conus wrote other, shorter pieces for his instrument, but these are virtually unheard today.
Conus composed his Violin Concerto for his own use and was the soloist in its premiere performance in Moscow in 1898. It was Jascha Heifetz who became the Conus Concerto’s true champion. He made it a part of his repertoire for worldwide concert appearances, from 1920 onward played it on several occasions in Carnegie Hall, and with his recording of it with the RCA Symphony Orchestra under Izler Solomon in 1952, brought the work to its widest audience thus far.
Listeners invariably heard the Conus Concerto with enthusiasm. Critics as a rule dismissed it as minor, though conceding it to be a grateful vehicle for the fiddler. As with many works written by a violinist-composer, it provides the soloist with an effective showcase for brilliance and fireworks, but the Conus surpasses many another “virtuoso vehicle” in its quite ravishing songfulness.
Conus cast his work in E minor, key of the Mendelssohn concerto. Its three concise sections are played without pause: Allegro molto; Adagio; Allegro subito. A cadenza occurs between the latter two sections.
Here I’ve chosen the two last movements as the first one was a little long (11:05) and I have upload problems. It’s that recording I mentioned above from Jascha Heifetz.
Conus Violin Concerto in E minor, movement 2-Adagio
Conus Violin Concerto in E minor, movement 3-Cadenza; Allegro subito
*: I doubt on this as I’ve read elsewhere that it was premiered by a young Russian man living in the Conus home: Ivan Galamian.