05.31.06
راخمانينف- کنسرتو پيانو دو
Rachmaninoff- Piano Concerto 2
راخمانينف در موسيقی از بسياری جهات خارقالعاده است. به موسيقی زمان خودش تعلق نداشت. متولد اول آوريل 1873، يازده سال از دبوسی جوانتر بود، ولی آهنگسازی رمانتيک است. نه از مکتب ناسيوناليستهای روس پيروی کرد و نه از شيوههای جديدی که استادش تانيف پرده از آن برداشته بود. به جای آن، همواره ستايش فراوان برای چايکوفسکی نشان میداد.
با اين وجود، از آن جا که پيانيست يگانهای با تکنيک خيرهکننده بود، و با استعداد در خلق ملودی، موسيقیاش طرفداران بسياری دارد؛ گرچه خارج از زمان است.
سرگئی واسيليويچ راخمانينف اول آوريل هزار و هشتصد و هفتاد و سه در نزديکی نوگرود-روسيه متولد شد. در چهارسالهگی از والديناش خواست به او پيانو بياموزند. در 1892 از کنسرواتوار مسکو با يک مدال طلا فارغالتحصيل شد. سپس با ويولنيست ايتاليايی، ترزينا توآ، به عنوان پيانيست همراه در توری دور روسيه همسفر شد. اما سفر را نيمه کاره رها کرد، نواختن پيانو به عنوان اجراکننده آزارش میداد. در همان سال “پنج قطعه برای پيانو، اپوس 3″ را نوشت، با پرلود معروف در دو ديز مينور در ميانشان که باعث محبوبيت سريعاش شد. شکست سمفونی اولاش در 1897 باعث شک و ترديد فراوان او در آهنگساز شدن شد. اما محبوبيت دومين کنسرتو پيانوش اعتماد به نفساش را برگرداند. با انقلاب 1917 کشور را ترک کرد. سال اول را در اسکانديناوی و سپس به تناوب در ايالات متحده و سوييس گذراند. تنها دو ماه پيش از مرگاش در بيست و هشت مارس 1943، بورلی هيلز- کاليفرنيا، به شهروندی آمريکا پذيرفته شد.
موسيقی راخمانينف مشخصات بارزی داشت؛ نفوذ ريتمهای ديز، نيروی مردانه، و صدای بلند. تعبير او از جهان موسيقی، غريزی نبود. در هر قطعهای به دنبال لحظهای بود که به آن لحظهی اوج نام نهاده بود.
دستاناش به طرزی شگفتآور بزرگ بودند. گفته میشود پيانويی مخصوص به خود داشته با شاسیهايی پهنتر از معمول. دست چپاش، بسيار نيرومند، به او اين اجازه را میداد که پيچيدهترين پاساژها را به سادهگی بنوازد. خطوط درهم و رنگآميزی مبهم هيچ گاه در موسيقیاش حاضر نبودند. بسيار دير به نوازندهگی حرفهای پيانو روی آورد، تنها به خاطر نياز مالی. ترجيح میداد آهنگسازی کند و تا 1917 کنسرت نداد.
میتوانست هر آن چه شنيده است را اجرا کند، حتی سالها بعد. حافظهای بینظير داشت، برای مثال وارياسون طولانی برامس روی تمای از هندل را تنها در دو روز حفظ کرد و اجرايی کامل ارائه داد. اتود ترسناک اسکريابين در دو ديز مينور (اپوس 42، شمارهی پنج) کمای به زحمت انداختاش. به يکی از همشاگردیهایاش گفت: “قطعهی سختای بود! يک ساعت از وقتام را گرفت.”
چند سال در درسدن، آلمان، زندهگی کرد. از آن جا، در 1908 پيانو کنسرتوی دوماش، يکی از محبوبترين قطعات تاريخ موسيقی، را به شهرهای اروپا معرفی کرد. با اين که پس از فيلم برندهی جايزهی اسکار درخشش (Shine) در سال 1996، کنسرتو پيانوی سوم راخمانينف در ذهن عموم مردم به عنوان “کنسرتوی راخمانينف” نقش بسته است، با اين وجود برای نزديک به يک قرن اثر پيش از آن بود که به طور مداوم ستايش و شيفتهگی شنوندهگان را بر میانگيخت، و داستان تلاش آهنگساز برای کامل کردن اين کنسرتو، خود داستانای پر جاذبه است.
مشکلات سرگئی راخمانينف در 1897 آغاز شدند، هنگامای که سمفونی اولاش که به تازهگی تصنيف شده بود بدخواهانه از سوی منتقدين تقبيح میشد- حتی يک نفر پيشنهاد کرد که آن قطعه ممکن است در “کنسرواتواری در جهنم” به وجود آمده باشد. مرد جوان، احساس شکست میکرد و برای چندين سال برای دل به کار سپردن مشکل داشت. در همين زمان، از نظر مالی در مضيقه بود، شرايطی که بیسبب از سرباز زدن ناشرش از حق کپی رايت بينالمللی برای اثر فوقالعاده محبوب پرلود در در ديز مينور، که بدون درآمد قابل توجه يکسره در بريتانيا و آمريکا کپی میشد، نبود.
مشکلات در نهايت در ژانويهی 1900 به اوج خود رسيدند، هنگامای که آهنگساز جوان لئو تولستوی را ملاقات کرد. زمانای که راخمانينف برای نويسندهی افسانهای پيانو نواخت، واکنش او چنين بود: “به من بگو، آيا اين موسيقی را هيچ کس نياز دارد؟… بايد به تو بگويم که چقدر از آن بدم میآيد!… بتهوون چرند است، پوشکين و لرمانتف هم همينطور.”
راخمانينف بعدها به ياد می آورد که “افتضاح بود”. کمی بعد، هنگام غروب، تولستوی عذرخواهی کرد. “لطفاً مرا ببخش، من مرد پيری هستم. قصدم اين نبود که تو را برنجانم.” پاسخ راخمانينف سريع بود، “هنگامای که بتهوون زير سوال میرود، چهگونه ممکن است به خاطر کار خودم برنجم؟” با اين وجود به افسردهگی عميقای دچار شد و آهنگسازی را کاملاً رها کرد.
يکی از اقواماش، که با هم ارتباط نزديکای داشتند، تشويقاش کرد که با يکی از آشنايان آنها، دکتر نيکولای دال ديدار کند. دال که خودش موسيقیدان آماتور بود، به هيپنوتيزم علاقهمند شده بود و تلاشهایاش را معطوف آن کرده بود. او اين تکنيک خود را با گفتگوهای دلپذير و هوشمندانه در به کار گرفت و راخمانينف به سرعت رو به بهبودی نهاد به طوری که تابستان کار روی کنسرتوی جديد را آغاز کرد. کار به سرعت پيش میرفت و تا پايان سال دو موومان آخر را در کنسرتِ ماه دسامبر در مسکو اجرا کرد. سپس به موومان اول رو آورد، با آغاز دراماتيکاش، و به زودی آن را هم به پايان رساند. برخلاف سمفونی، اجرای اول کنسرتوی دوم (تقديم شده با دال) يک پيروزی بود و به سرعت جزو برنامههای سالنهای کنسرت قرار گرفت.
اين جا دو موومان اول از کنسرتو پيانوی دوم راخمانينف، اپوس هيجده را برایتان انتخاب کردهام، با اجرای زلتان کوچیس به همراهی ارکستر سمفونی سن فرانسيسکو به رهبری ادو دی وارت.
موومان اول؛ مودراتو: آلگرو
موومان دوم، آداجيو سوستناتو
توضيح اين که ابتدا موومان دوم را قرار دادم، ولی بنا به توسعهی امکانات(!) حيفام آمد موومان اول را هم قرار ندهم، به همين دليل توسعه امکانات، موومان اول کيفيت بهتری دارد.
Yet, being a virtuoso pianist with astonishing skills, and also a talented melody-maker, his music has many supporters, though it’s out of its time.
Sergei Vasilyevich Rachmaninoff was born near Novgorod on first of April of 1873. On his four, he asked his parents to teach him playing the piano. In 1892 he graduated from Moscow conservatory with a gold medal. Then he traveled all along the Russia with Italian violinist, Terezina Tua, as participant pianist. But he left the tour halfway, playing the piano as a performer disturbed him. In the same year he composed “5 pieces for the piano opus 3″, among them the famous prelude in C sharp minor, which resulted in his fast popularity. Unsuccessfulness of his first symphony in 1897 made him having great doubts of being a composer. But popularity of his second piano concerto brought him back his self-confidence. With 1917 revolution he left country, living first year in Scandinavia and then in United States and Switzerland periodically. He was accepted an American citizen just two months before his death in Beverly Hills, California on March 28, 1943.
His music had special distinctiveness, influence of sharp rhythms, masculine power, and high volume. His interpretation of music world wasn’t innate. In every piece, he wanted to reach a point he had named it the peak.
His hands were extraordinary large. It’s said that he had an exclusive piano with wider claviers! His left hand, extremely powerful, permitted him to play the most complex passages easily. Mixed lines and enigmatic colors never presented in his music. He became a virtuoso performer very late, and just because of financial needs. He preferred composing and didn’t have a concert till 1917.
He could play whatever he had heard, even years later. He had an unprecedented memory, for example he memorized long Brahms variations on a theme by Handel in just two days and had a complete performance. Scriabin’s terrifying Etude in C sharp minor (opus 42, no.5) made him a little trouble. He told one of his classmates:” It was a difficult piece! It took my time for an hour.”
He lived in Dresden, Germany, for some years. There from, in 1908, he introduced his second piano concerto, one of the most beloved pieces of music history to other European cities. Though after academy award winning movie Shine in 1996, Rachmaninoff’s third piano concerto has been engraved in the public mind as “Rachmaninoff’s concerto”, yet for nearly a century it had been an earlier work, the Second, that consistently won accolades and enthralled audiences, and the composer’s struggle to complete that concerto is a fascinating story itself.
Sergei Rachmaninoff’s difficulties began in 1897, when his newly completed First Symphony was viciously denounced by critics-one even suggested that the work might have been produced by “a Conservatory in Hell.” The young man was devastated, and for several years had great difficulty applying himself to his work. At the same time, he was struggling financially, a situation not helped by the fact that his publisher had neglected to obtain an international copyright on the very popular Prelude in C sharp Minor, so that it was reproduced indiscriminately in Britain and the U.S. without proper payment.
Things finally came to a head in January of 1900, when the composer visited Leo Tolstoy. Rachmaninoff played the piano for the legendary writer, who reacted by saying, “Tell me, is such music needed by anybody?… I must tell you how I dislike it all!… Beethoven is nonsense, Pushkin and Lermontov also.”
“It was awful,” recalled Rachmaninoff. Later in the evening, Tolstoy apologized. “Please excuse me,” he said. “I am an old man. I did not mean to hurt you.” Rachmaninoff’s rejoinder was quick. “How could I be hurt on my own account, if I was not hurt on Beethoven’s?” Nevertheless, he went into a deep depression and stopped composing altogether.
His cousins, with whom he had a close relationship, talked him into seeing an acquaintance of theirs, Dr. Nikolai Dahl. Dahl, himself an amateur musician, had become interested in hypnosis and had devoted his practice to it. He combined that technique with pleasant and intelligent conversations about music, and Rachmaninoff began to improve rapidly. By summer he had started on the new concerto. Work now progressed rapidly, and by the end of the year he played the last two movements in a December concert in Moscow. He then turned to the first movement, with its dramatic and moody opening chords, and completed it very quickly. Unlike that of the symphony, the premiere of the Second Concerto (dedicated to Dahl) was a success, and it quickly became a staple in concert halls everywhere.
Here I’ve chosen the first two movement of Rachmaninoff’s Second piano concerto opus 18 for you to download, performed by Zoltán Kocsis with San Francisco Symphony Orchestra conducted by Edo de Waart.
First Movement; Moderato: Allegro
Second movement; Adagio Sostenuto