با اين که خوش‌ام نمی‌آمد، ولی متن کتاب “درک و دريافت موسيقی”، از راجر کيمی ين، آن چنان خوب است که به‌تر است هيچ دخل و تصرف‌ای نکنم و تنها کپی کنم. احتمالن تمام دوره‌ی باروک و کلاسيک و رمانتيک را به همين منوال پيش خواهم رفت:
دوره‌ی باروک را در موسيقی، به سه دوره‌ی آغازين (1600-1640)، ميانی (1640-1680) و پايانی (1680-1750) تقسيم می‌کنند. با اين که امروزه آثار دوره‌ی پايانی باروک معروف‌ترين آثار اين سبک هستند، اما دوره‌ی آغازين، با موسيقی‌دانان‌ای چون مونته‌وردی يکی از انقلابی‌ترين دوره‌های تاريخ موسيقی است. در دوره‌ی آغازين، موسيقی بر اساس متن‌هايی بسيار پرشور و احساس نگاشته می‌شد و تعجب‌ای نيست که موسيقی‌دانان ايتاليايی آن زمان، اپرا را به وجود آوردند. در دوره‌ی آغازين، آهنگ‌سازان بافت هوموفونيک را بر بافت پلی‌فونيک رنسانس ترجيح دادند؛ هر چند در دوره‌ی پايانی، بار ديگر موسيقی‌دانان به پلی‌فونی بازگشتند. Read the rest of this entry »

در ادامه بررسی فرم‌های کلاسیک، به بررسی پریلود می‌پردازیم.
پریلود معمولا قطعه‌ای کوتاه و بدون فرم یا سازمان خاص است که ممکن است به عنوان مقدمه‌ای برای قطعات طولانی‌تر و مفصل تر بعدی بکار رود. بسیاری از پریلودها الگوی ملودیک یا ریتمیک غالبی دارند که در طول فطعه تکرار می‌شوند و معمولا هم فرم بداهه دارند. گاهی اوقات به اورتورها و مخصوصا اورتورهای اپرایی و اوراتوریوها هم پریلود گفته می‌شود.

اولین پریلودها را نوازندگان لوت در دوران رنسانس می‌نواختند. پریلودهای آنها اکثرا معرفی کوتاهی برای قطعات اصلی یا موومان‌های بعدی بودند. آنها برای شناخت وضعیت آکوستیک محل اجرا هم از این قطعات استفاده می‌کردند.پریلودهای صفحه‌کلیدی برای اولین بار در قرن 17 در فرانسه ساخته شدند. پریلودهای بدون میزان که در آنها کشش نت‌ها به عهده نوازنده گذاشته می‌شد برای سوییت‌های هارپسیکورد نوشته شدند. لوییس کوپرین( 1626-1661)اولین کسی بود که دست به این ابداع زد.سنت نگارش پریلودهای هارپسیکوردی تا نیمه قرن 18 توسط آهنگ‌سازان زیادی ادامه داشت.
Read the rest of this entry »

باخ یکی از بزرگترین آهنگ سازانی بود که به سنت نگارش در گام‌های پشت سر هم عمل کرد. کتاب اول مجموعه پرلود و فوگ‌هایش *(Well Tempered Clavier) برای اولین بار در 1722 منتشر شد و باخ در مورد آن چنین نوشت :”برای استفاده نوآموزان مشتاق به فراگیری و به خصوص سرگرمی نوازندگان چیره دست”. باخ بعدها در 1744 هم کتاب دیگری به همین فرم شامل بیست و چهار پریلود و فوگ منتشر کرد. در این دو مجموعه پریلود و فوگ ها به صورت جفت‌هایی در کلیدهای یکسان و پشت سر هم، با شروع از دو ماژور و با تغییر پی در پی از ماژور به مینور می آیند. برای این پست، تصمیم داریم لذت شنیدن یکی از این جفت پریلود- فوگ ها را با شما تقسیم کنیم: از کتاب اول، پریلود و فوگ شماره 2 در دو مینور با اجرای آندره گاوریلف.

پی نوشت: ترجمه نه چندان نزدیک برای “Well Tempered Clavier” در فارسی “ساز شصتی دار خوش کوک یا خوش آهنگ” خواهد بود.